افزایش سرمایه خوب است یا بد

افزایش سرمایه خوب است یا بد – وضعیت سهم پس از افزایش سرمایه

سوالی که برای بسیاری از فعالان بازار سرمایه پیش می آید این است که افزایش سرمایه خوب است یا بد ؟ در پاسخ باید گفت که افزایش سرمایه در بورس به خودی خود نه خوب است نه بد! در واقع نمی توان گفت که صرفا افزایش سرمایه خوب است یا بد ولی با توجه به کاهش قیمت به اندازه درصد افزایش سرمایه ، قیمت جدید سهام پس از افزایش سرمایه به دلیل افت فاحش، جذابیت بسیار بالاتری برای خرید و سرمایه گذاری دارد و معمولا سهام هایی که افزایش سرمایه دارند و شرکت های معتبری هم هستند، بعد از افزایش سرمایه شرکت با تقاضای بسیار زیادی مواجه می شوند تا جایی که اغلب گپ قیمتی کم شده از قیمت هم جبران می شود و از طرفی به سوال افزایش سرمایه خوب است یا بد این طور هم میشه پاسخ داد که با توجه به نوع افزایش سرمایه ، شرکت چند روز تا چند ماه بسته می شود و در زمان بازگشایی بدون دامنه نوسان بورس بازگشایی خواهد شد و همین امر به جذابیت شرکت در افزایش سرمایه شرکتها افزوده است.

افزایش سرمایه خوب است یا بد

جالب است بدانید که همواره یکی از مباحث جذاب و پر چالش بورسی این است که افزایش سرمایه خوب است یا بد ! شرکت ‌ها با اهداف گوناگونی برای افزایش سرمایه اقدام می کنند، ولی نکته‌ ای که وجود دارد آن است که افزایش سرمایه انواع گوناگونی دارد و هر یک ویژگی‌ های مخصوص به خود را دارا هستند. همین طور پیامدهای هر یک بر وضعیت شرکت و سهامدار یکسان نیست. در ابتدا بهتر است هدف از افزایش سرمایه و انواع آن را شرح دهیم و سپس به سوال افزایش سرمایه خوب است یا بد پاسخ می دهیم تا یک نتیجه گیری مفصل و کاربردی داشته باشیم.

افزایش سرمایه چیست؟

شرکت‌ها به هدف تأمین منابع موردنیاز طرح‌های توسعه‌ای یا اصلاح ساختار مالی، اقدام به افزایش سرمایه می‌کنند. به عبارت بهتر، یکی از روش‌های تأمین مالی شرکت است. به‌منظور افزایش سرمایه، لازم است تعدادی سهام جدید منتشر شود و سهامداران شرکت آن‌ها را بخرند؛ بنابراین با تأمین مالی از طریق سهامداران، مبلغ موردنظر فراهم می‌شود.

افزایش سرمایه به چه کسانی تعلق می ‌گیرد؟

به سهامداری تعلق خواهد گرفت که در تاریخ اجرای مصوبه مجمع عمومی فوق‌ العاده شرکت در این خصوص، مالک سهام شرکت باشد و در اصطلاح در مجمع عمومی فوق ‌العاده افزایش سرمایه، شرکت نماید.

انواع روش‌ های افزایش سرمایه

تفاوت انواع مختلف افزایش در محل تأمین سهام جدید است. به صورت کلی ۴ نوع افزایش سرمایه وجود دارد که به شرح زیر است :

  1. افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی دارایی ها
  2. افزایش سرمایه از محل سود انباشته
  3. افزایش سرمایه از محل آورده نقدی و مطالبات حال شده
  4. افزایش سرمایه از محل صرف سهام

افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی دارایی‌ ها

با گذر زمان و اثرگذاری تورم بر کالاها و خدمات، قیمت دارایی ‌های یک شرکت هم عوض می شود، لذا شرکت ‌ها این امتیاز را پیدا می‌ کنند تا ارزش دارایی ‌های ثابت مشهود مثل؛ زمین، ساختمان، ماشین ‌آلات و تجهیزات، سرمایه ‌گذاری ‌ها و مورادی از این دست را مورد تجدید ارزیابی قرار دهند. همچنین شرایط رکودی می ‌تواند استفاده از این نوع افزایش سرمایه را میسر نماید. رکود حاکم بر شرکت ‌ها موجب  کاهش حاشیه سود این بنگاه ‌ها و افت اعتبار آن ‌ها نزد نهادهای مالی می شود.

از آن جایی که حقوق صاحبان سهام شرکت ‌ها شاخص بسیار مهمی برای تعیین سقف اعتبار نزد بانک ‌ها است، شرکت‌ ها به فکر بالا بردن حقوق صاحبان سهام و افزایش سرمایه می باشند. با توجه به این موضوع که شرکت ‌های درگیر رکود، امکان افزایش سرمایه از محل آورده نقدی یا سود شرکت ‌ها ندارند، قانون‌ گذار افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی دارایی‌ ها را برای شرکت ‌های مورد نظر توصیه می کند. با به ‌روزرسانی دارایی شرکت ‌ها، سهام بیشتر از گذشته موردتوجه فعالان بازار سرمایه قرار خواهد گرفت. با افزایش اعتبار شرکت نزد بانک، سهامداران عمده نیز برای نگهداری سهام ترغیب خواهند شد.


درصورتی که تمایل دارید تا از خدمات ۲۵ درصد تخفیف کارمزد در بورس، مشاوره خرید، آموزش های رایگان بورسی و …  بهره مند شوید میتوانید از طریق لینک زیر اقدام به ثبت نام نمایید. 

دریافت کد بورسیسریع و رایگان


این نوع از افزایش سرمایه، برای شرکت ‌های زیان ده، بیشترین سود سود را خواهد داشت، به این دلیل که می ‌تواند جان تازه‌ ای به شرکت بدهد تا دوباره به چرخه تولید و سوددهی بازگردد. شایان ذکر است با توجه به ماده ۱۴۱ قانون تجارت، تحت شرایطی که مقدار زیان از نصف سرمایه ثبتی شرکت بیشتر باشد، شرکت مذکور مشمول ماده ۱۴۱ خواهد شد. شرکت زیان ده برای خروج از این ماده باید سرمایه خود را به مقداری افزایش دهد تا میزان زیان از نصف سرمایه کم تر گردد.

پس شرکت‌ هایی که مشمول این قانون باشند، قادرند از این نوع از افزایش سرمایه بهره بگیرند تا هم ساختار مالی خود را به استاندارد نزدیک کنند و امکان دریافت تسهیلات و بهبود فعالیت برای آن ‌ها ایجاد شود و از طرفی هم سهم آن ها در بازار بورس با افزایش تقاضا برای خرید همراه خواهد شد و ارزش سهام شرکت نیز افزایش پیدا خواهد کرد. در این روش، تعداد سهام هر سهامدار متناسب با درصد افزایش سرمایه افزایش پیدا خواهد کرد و درصد مالکیت سهامدار در شرکت عوض نمی شود. معایب این روش این است که نقدینگی جدیدی وارد شرکت نخواهد شد و ارزش ذاتی آن نیز دچار تغییر نخواهد شد. محاسن این روش بهبود ساختار مالی، به‌روز شدن دارایی‌ ها است. همین طور به عنوان آخرین نکته در نظر داشته باشید که شرکت واجد شرایط دریافت وام نیز خواهد شد.

افزایش سرمایه از محل سود انباشته

بعضی اوقات شرکت از منابع داخلی خود در راستای تأمین مالی بهره می گیرد، ولی این منابع داخلی چیست؟ لازم به ذکر است که شرکت کل سودی را که در طی سال مالی کسب می کند، تقسیم نخواهد کرد. در حقیقت قسمتی از سود حاصل شده را در حساب سود انباشته نگهداری می کند تا برای طرح های توسعه ای و اهداف آتی شرکت از آن ها استفاده نماید. با گذشت زمان، سودهای انباشته به میزان مطلوبی خواهد رسید که می ‌تواند منبعی برای تامین مالی شرکت به حساب آید. گفتنی است که در این روش نقدینگی جدیدی وارد شرکت نخواهد شد و تنها قسمتی از سود انباشته به‌ حساب سرمایه شرکت وارد می ‌شود و تعداد سهام افزایش پیدا خواهد کرد.

افزایش سرمایه خوب است یا بد

از جای که شرکت این نقدینگی را از حساب سود انباشته برداشت می ‌کند و سهامداران پولی بابت این تامین مالی پرداخت نمی کنند، به سهام تعلق ‌گرفته سهامداران، سهام جایزه گفته می شود. معایب این روش آن است که مثل روش قبلی نقدینگی جدیدی وارد شرکت نخواهد شد. مزیت آن هم بهبود و تسهیل توسعه ساختار مالی شرکت است. همچنین نیازی به پرداخت مبلغ به وسیله سهامداران نیست.

افزایش سرمایه از محل آورده نقدی و مطالبات حال شده

افزایش سرمایه از محل آورده نقدی بدین معنی است که منابع از بیرون شرکت و به وسیله سهامداران تامین خواهد شد. در زمان هایی که شرکت به منابع جدید مالی برای طرح ‌های توسعه ‌ای خود نیاز دارد، ولی سود انباشته مناسبی در اختیار ندارد، ناچار به افزایش سرمایه از محل آورده نقدی سهامداران خواهد بود. به این دلیل که این روش، نیازمند تامین منابع جدید از سوی سهامداران فعلی شرکت است، شرکت حق استفاده و حضور در آن را ابتدا به سهامداران شرکت می ‌دهد، بدین شکل که اوراقی تحت عنوان “حق تقدم سهام” عرضه خواهد شد و در اختیار سهامداران فعلی قرار می ‌گیرد. سهامدار در طول مهلت مقرر مجاز است به دو روش اقدام نماید :

  • فروش حق تقدم : چنانچه سهامدار به هر دلیلی نخواهد حق تقدم خود را به سهم تبدیل کند، می ‌تواند در بازه زمانی ۶۰ روزه حق تقدم‌ های خود را به سرمایه ‌گذاران دیگر به فروش برساند. این حق تقدم ‌ها مثل سهام  عادی در بورس قابلیت خرید و فروش را دارند. بعد از اتمام مهلت دوماهه، نماد حق تقدم متوقف ‌شده و سهامدار دیگر قادر به فروش آن نخواهد بود.
  • پرداخت مبلغ اسمی سهام : در این صورت سهامدار در افزایش سرمایه شرکت کرده و به ازای هر برگه سهمی که در اختیار دارد، مبلغ ۱۰۰ تومان به‌ حساب شرکت واریز خواهد کرد. با این کار پس از طی شدن مراحل افزایش سرمایه در بورس ، حق تقدم تبدیل به سهام عادی تبدیل می شود و تعداد سهام شما نیز افزایش خواهد یافت.

در نظر داشته باشید که چنانچه شرکت به ازای هر برگه سهام مبلغی بیش از ارزش اسمی، از سهامداران مطالبه کند، به آن افزایش سرمایه از روش صرف سهام می گویند. در این روش، شرکت سهام خود را به مبلغی بیش از قیمت اسمی و به وسیله پذیره ‌نویسی می فروشد و تفاوت حاصل از قیمت فروش و قیمت اسمی سهام را به‌ حساب اندوخته منتقل و یا در ازای آن سهام جدید، به سهامداران پیشین خواهد داد.

در افزایش سرمایه به روش صرف سهام به‌ جای انتشار سهام عادی با ارزش اسمی، پذیره ‌نویسی سهام جدید ناشی از این عمل به قیمت بازار صورت می پذیرد. منظور از صرف سهام، اضافه ارزش سهام یعنی مابه‌ التفاوت ارزش بازاری و اسمی سهام است. شرکت درباره صرف سهام ۳ کار می ‌توانند انجام دهند :

  • انتقال اضافه ارزش به اندوخته شرکت
  • دادن سهام جدید به سهامداران پیشین
  • تقسیم نقدی اضافه ارزش به سهامداران پیشین

در مورد فروش هم دو کار قادرند انجام دهند :

  • فروش با حفظ حق تقدم
  • فروش با سلب حق تقدم

در خصوص نحوه تبدیل حق تقدم به سهم باید گفت که اگر فرد مبلغی بابت حق تقدم پرداخت نکند و در مهلت دوماهه نیز آن را به فروش نرساند، شرکت پس از اتمام دوره پذیره ‌نویسی، گواهی‌ های باقیمانده را تحت ‌عنوان حق تقدم استفاده ‌نشده در پذیره ‌نویسی عمومی می فروشد و مبلغ حاصل از فروش را به‌ حساب سهامداران واریز خواهد کرد.

مطالبات حال شده چیست؟

در واقع مطالباتی است که سهامداران از شرکت دارند و وقتی که شرکت برای افزایش سرمایه اقدام می کند، سهامداران به جای آوردن نقدینگی جدید از مطالباتشان کسر خواهد شد و به سرمایه ایشان و بالطبع شرکت افزوده خواهد شد، این وقت است که لفظ مطالبات حال شده مورد استفاده قرار خواهد گرفت. معایب این روش آن است که اقدام برای افزایش سرمایه از این روش زمان ‌بر است و تا سهامداران در افزایش سرمایه شرکت کنند و مبلغ به ‌حساب سرمایه وارد شود مدتی به طول می انجامد. همچنین تعداد زیادی از سهامداران مایل به پرداخت مبلغ حق تقدم نیستند. شایان ذکر است که مزایای این روش ورود نقدینگی جدید و کمک به سودآوری بلندمدت شرکت می باشد.

قیمت سهم پس از افزایش سرمایه

محاسبه قیمت تئوریک، بعد از افزایش سرمایه در هر یک از روش ‌ها کمی متفاوت است، اما به صورت کلی فارغ از نوع افزایش سرمایه ، قیمت با کاهش روبرو خواهد شد، به این خاطر که تعداد سهام افزایش ‌می یابد و قیمت به تعداد زیادتری سهام تقسیم خواهد شد. همچنین ارزش دارایی افراد بعد از افزایش سرمایه عوض نخواهد شد، به این دلیل به میزان درصد افزایش سرمایه ، بر تعداد سهام سرمایه‌ گذاران قبلی افزوده خواهد شد تا درصد مالکیت و ارزش دارایی آن ها از سهم شرکت تغییری نداشته باشد. برای مثال ۱۰۰ سهم ۱۰۰۰ تومانی به ۱۰۰۰ سهم ۱۰۰ تومنی تبدیل میشود، ولی دارایی شما همان ۱۰۰ هزار تومان باقی خواهد ماند.

نتیجه گیری و کلام پایانی

در انتها گفتنی است که تورم، شوک‌ های ارزی، روند صعودی قیمت ‌ها و نیز بالا بودن نرخ سود بانکی از مهم‌ ترین علت های افزایش سرمایه شرکتها به شمار می رود. به صورت کلی میتوان گفت که تصمیم به افزایش سرمایه، اقدامی مطلوب در راستای تأمین منافع آتی سهامداران است، به این دلیل که این حرکت در راستای بهبود وضعیت یا رشد تولید و سودآوری شرکت می باشد. همان‌ طور که در روش‌ های گوناگون اشاره داشتیم، افزایش سرمایه در نظر اول، دارایی سهامدار را تغییر نخواهد داد و تنها موجب شکستن و کاهش قیمت سهم خواهد شد، ولی افزایش سرمایه به ‌جز اثرات بنیادی، اثرات روانی نیز بر قیمت تابلو دارد که به مراتب از اثرات بنیادی در افزایش تقاضا و قیمت سهم اثرات بیش تری دارد.

جالب است بدانید که با انتشار اخبار افزایش سرمایه ، افزایش تقاضا برای خرید سهم مشهود خواهد بود و تا زمان ثبت افزایش سرمایه ، شرکت می ‌تواند مورد توجه سهامداران باشد و بازدهی قیمتی مناسبی را به همراه داشته باشد. این اتفاق، تأییدی بر درست بودن رفتار سهامداران نیست و می ‌تواند تنها یک رفتار هیجانی به حساب آید. در ضمن افزایش سرمایه به ‌تنهایی نباید معیاری برای ارزنده بودن سهام یک شرکت تلقی شود. عاملی که در افزایش سرمایه ‌ها موجب مثبت شدن یک سهم می ‌شود، انتظار مثبت و اطمینان سهامداران نسبت تحقق عملیات اجرایی مدنظر شرکت است، لذا سهامداران باید به شرایط کلی شرکت، منطق افزایش سرمایه و درصد آن را مورد توجه خود قرار داده و سپس تصمیم گیری برای خرید، نگهداری و یا فروش سهام خود را در دستور کار قرار دهید.

برای پاسخ به این سوال که افزایش سرمایه خوب است یا بد ، در انواع شرکت ها باید نگرسیت و بررسی کرد که آيا تمامی شركت هايی كه در طول سالیان اخیر از اين محل افزايش سرمايه داده اند، سود و ارزش بازارشان بعد از افزايش سرمايه بيشتر شده است يا خير و يا اين اقدام توانسته باعث ايجاد تحول مطلوب در روند سودآوری آن ها شود و يا تنها تسكين دهنده ای موقتی بوده است؟ البته این نکته مهم را هم باید در نظر داشت كه دیگر شركت های فعال در بازار سرمايه نيز در خصوص استفاده از اين روش به منظور اصلاح ساختار سرمايه به وسیله شركت های زيان ده و مشمول ماده ۱۴۱ قانون تجارت باید بياموزند كه حتی با بدترين ساختار مالی هم می توان سرمايه های بازار سرمايه را به سمت خود جذب کرد و ساختار مالی شرکت را اصلاح نمود.

البته این در حالی است که به نظر کارشناسان و فعالان اقتصادی بهترین نوع افزایش سرمایه از محل مطالبات و آورده های نقدی سهامداران است تا با ورود منابع جدید یا جلوگیری از خروج آن ها، قدرت مالی شرکت ها وضعیت بهتری پیدا کند و از طرفی موجب جذب نقدینگی های سرگردان که عاملی مهم در افزایش نرخ تورم است، به سمت بورس شود. هرچند در این روش نیز به علت استفاده ناکارآمد از این منابع در طرح های غیر قابل توجیه و کم بازده و یا محل هایی غیر از طرح های توسعه ای تعریف شده، سهامداران یا بازده کمی به دست می آورند و در مواردی حتی متضرر نيز خواهند شد. دیگر روش ها از جمله سود انباشته و اندوخته ها نیز تنها از طریق اصلاح و یا تغییر در ترکیب حقوق صاحبان انجام می شود، ولی در واقعیت منبع مالی جدیدی را وارد شرکت نمی کند و بیشتر همان بحث کاهش قیمت و بحث روانی معامله در افزایش تقاضا برای سهام شرکت هایی که از این روش های افزایش سرمایه در بورس استفاده می کنند، می شود.

ولی در حال حاضر سهامداران و سرمایه گذاران بدون در نظر گرفتن مزایا و معایب اجرای افزایش سرمایه ها بیشتر نسبت به خرید سهامی مشتاقند که به دنبال دریافت مجوزهای مربوطه به منظور افزایش سرمایه باشند و یا حداقل شایعه آن در بازار مطرح شده باشد، به شکلی که طرح شایعه و یا اعلام رسمی برنامه افزایش سرمایه برای یک شرکت مثل معجزه ای پتانسیل رشد قابل توجهی به قیمت سهام آن شرکت می ددهد و تقاضای خریداران و اقبال عمومی نسبت به سهم آن شرکت با افزایش چشم گیری مواجه خواهد شد.

این اقبال عمومی تا حدی است که بعضی از شرکت ها با شایعه افزایش سرمایه سهم خود، سعی در افزایش قیمت سهام شرکت خود را دارند و پس از این که خبر های افزایش سرمایه سهم تکذیب شد، قیمت با افت شدید مواجه خواهد شد و به قیمت اصلی خود باز خواهد گشت و شرکت از این طریق توانسته نوسان بسیار خوبی از سهمداران دریافت نماید. بعضی اوقات هم حتی خریداران به تبعات منفی احتمالی افزایش سرمایه و احتمال کاهش سودآوری و رقیق شدن سهم توجهی ندارند، به این دلیل که ممکن است منابع حاصل از این محل به هر علتی که ناشی از برآورد های نادرست از بازدهی آینده طرح های توسعه ای و یا تغییر در شرایط كلی اثرگذار بر آن است، بازده لازم را نداشته باشد و در این بین سرمایه گذاران بیشترین ضرر را خواهند کرد.

با این حال، این روزها افزایش سرمایه ها بیش از هر اتفاق و خبر دیگری پیرامون شرکت ها، در افزایش اقبال خریداران به سهام اثر گذار شده و تمايل شركت ها براي افزايش سرمايه ثبت شده خود آنچنان رشد داشته كه از ابتدای سال جاری تاکنون مدارک و مستندات لازم جهت صدور مجوز افزایش سرمایه بیش از ۱۱۷ شرکت پذیرش شده نزد سازمان بورس روی سامانه کدال رفته است. افزون بر اینکه، شرکت های زیادی نیز در سال گذشته مدارک خود را جهت دریافت مجوزهای لازم ارایه کرده بودند، اما برنامه افزایش سرمایه آنها در سال جاری به اجرا در آمده است که این موارد را نیز می توان در نظر گرفت.

با اين وجود نكته مهمی كه سهامداران باید آن را در خاطر خود داشته باشند اين است كه وجود افزایش سرمایه در برنامه آینده شرکت به تنهایی نمی تواند خبر مثبتی تلقی شود و آینده سودآوری برای سهامداران رقم بزند، بلکه سهامداران بایستی با بررسی جوانب مختلف و دلایل افزایش سرمایه در این خصوص نتیجه گیری نمایند و این در حالی است که بیشتر سهامداران بدون توجه به دلیل افزایش سرمایه این موضوع را به عنوان یک فاکتور مثبت در تحلیل خود ارزیابی کرده و مبنای تصمیم گیری خود برای خرید سهام آن شرکت قرار می دهند.

همان طور که گفتیم این نکته شایان ذکر است که کوچک شدن قیمت هر سهم می ‌تواند در جذب سرمایه گذاران جدید تاثیر داشته باشد و آن‌ ها را به سرمایه ‌گذاری در این سهام جذب کند. این امر موجب افزایش تقاضا و در ادامه، بالا رفتن قیمت سهام شرکت خواهد شد. در انتها امیدوارم از این مقاله آموزشی با عنوان افزایش سرمایه خوب است یا بد نهایت استفاده رو برده باشید. هر گونه سوال و یا ابهامی بود، از طریق قسمت ارسال نظرات و دیدگاه ها با و دیگر مخاطبان سایت کد بورسی به اشتراک بگذارید. نظرات و تجربیات خود را در خصوص افزایش سرمایه در بورس با ما و سایر مخاطبان کد بورسی به اشتراک بگذارید.

برای دوستانتان بفرستید:
Posts created 248

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پنج × دو =

مطالب مرتبط

Begin typing your search term above and press enter to search. Press ESC to cancel.

Back To Top